|
Kitabımızın güncellenmiş ve yeniden düzenlenmiş 2008
baskısı.
Arka Kapak
Yazısı -
"Bilgisayar
Haberleşmesi ve Ağ Teknolojileri" adlı bu kitap hem profesyoneller hem
de öğrenciler için yararlı bir referans kitaptır. Üniversitelerde verilen
iki veya üç dersin konularını kapsamakta olup bilgisayarla ilgili eğitim
alan bireylerin başucu kitabı olma özelliğindedir. Konuların üç kısım
altında toplandığı kitabımız 24 bölüm ve 4 ek'ten oluşmaktadır. Kısımların
başlıkları ve anahtar sözcükleri aşağıda verilmiştir:
Üniversitelerimizin "Bilgisayar
Mühendisliği", "Elektronik Mühendisliği", "Endüstri Mühendisliği", "Elektrik
Mühendisliği, "Yazılım Mühendisliği" ve bilişimle ilgili diğer
bölümler için (Matematik-Bilgisayar ve MIS ) ciddi bir ders kitabı özelliğindedir.
Ayrıca nitelikli öğretim uygulayan
Meslek Yüksek Okulu öğrencileri için de güvenilir ve nitelikli bir başvuru
kaynağı, bir ders kitabı özelliğindedir.
1. Kısım:
Sayısal Veri
İletimi / OSI Başvuru Modeli
2. Kısım:
Bilgisayar Ağları ve Ağ Teknolojileri
3. Kısım:
İnternet Teknolojisi (TCPI/P, IPsec, IPv6...)
Sayısal Veri İletimi / OSI
Başvuru Modeli
Birinci
kısımda bilgi "bilgisayar haberleşmesi" ilgili kavramlar ve temem bilgiler
çizimlerle desteklenerek ele alınmıştır. Bu kısımda sayısal iletişim, hata
sezme ve düzeltme teknikleri (LRC ve CRC), asenkron seri
iletişim, OSI başvuru bodeli, ağ katmanı, veri-bağı katmanı, HDLC veSDLC
gibi veri-bağı katmanı protokolları ve V.35, RJ45 gibi fiziksel katman
standartları ele alınmıştır.
Bilgisayar Ağları ve Ağ Teknolojileri
(Computer
Networks)
İkinci kısımda anahtar
(switch), yönlendirici (router) güvenlik duvarı (firewall) gibi ağ bağlantı cihazları; Ethernet, Fast
Ethernet, Gigabit Ethernet, 10GbE, ATM, FDDI gibi LAN teknolojileri;
IEEE 802.11x, HiperLAN, Bluetooth, WiMAX, HomeRF,
GSM gibi kablosuz ağ teknolojileri; X.25, ISDN, ADSL, Frame Relay gibi WAN teknolojiler;
ağ güvenliği ve güvenlik duvarı uygulaması dahil yapısal kablolama ele
alınmıştır.
İnternet Teknolojisi (TCP/IP, IPsec, IPv6...)
Bu kısımda, herşeyden önce TCP/IP protokol kümesi,
TCP/IP mimari yapısı, TCP ve UDP ulaşım katmanı protokolları, IP v eICMP
yönlendirme katmanı protokolları, PPP ve IP NAT, IPv4 adresleme
mekanizması, IPv6 adresleme mekanizması, IP güvenlik mekanizması ve IPsec,
yeni nesil İnternet yönlendirme protokolu IPv6, İSS bileşenleri, soket
programlama konuları ele alınmıştır.
Yararlı Ekler:
Ek A. Yardımcı
Ağ Komutları
Ek B. Seri Kablo
Sonlandırması
Ek C. RJ45 Ethernet ve
ISDN Kablo Sonlandırılması
Ek D. Ağ Sözlüğü
ÖNSÖZ
Bilgisayar Haberleşmesi ve Ağ Teknolojileri konusu her geçen gün etkisini
daha da
arttırmaktadır; bilgisayar kullanıcısı, eriştiği sistem boyutu ve
sistemi kullanmadaki amacı ne olursa olsun, mutlaka öyle ya da böyle
bilgisayar haberleşmesinin sunduğu hizmetlerden yararlanmaktadır. O halde,
bilgisayar haberleşmesi ve ağ teknolojileri konusu, orada geçen kavramlar,
protokollar, standartlar ve teknolojileri iyi özümsemek zorundayız. Bu
konuda yabancı dille hazırlanmış yüzlerce kitap var; ancak, bizim bu kitap
ile yapmak istediğimiz, birikim ve deneyimlerimizi kalıcı kılarken, aynı
zamanda meslektaşlarımıza, öğrencilerimize kendi dilinden okumanın verdiği
hazzı hissettirmektir.Kitabın
hazırlanması süresince oldukça titiz olmaya çalıştık; ancak yine de, kitap
içerisinde hatalar olabileceğini biliyoruz; siz sayın meslektaşlarımızın
bizlere bildireceği hatalar veya öneriler, bizim bundan sonraki
çalışmalarımızı yönlendirmeye yardımcı olacaktır. Herşeyin daha güzel olması dileğiyle,
Dr. Rifat ÇÖLKESEN
Prof.Dr.
Bülent ÖRENCİK
İÇİNDEKİLER
Birinci Kısım
- Sayısal Veri İletimi / OSI Başvuru Modeli -
Bölüm 1.
Giriş: Bilgisayar
Haberleşmesi ve Ağ Teknolojileri
Kitap Üzerine
Ağ ve Gelişim Evreleri
Kablosuz Erişim
Yeni Nesil Yönlendirme Protokolu - IPv6
Bölüm 2.
Sayısal İletişim: Genel Tanımlar
Kodlama
Modülasyon
Karşılıklı Çalışma ve Protokol
Paralel İletim
Seri İletim ve bps
Asenkron Seri İletim, Senkron Seri İletim
Isokron İletim
Tam-Çift Yönlü, Yarı-Çift Yönlü ve Tek Yönlü İletim
Gerçek Zamanlı İletişim
Düğüm
Topoloji ve Ağ Haritası
Ortak Yol, Halka, Yıldız Topolojileri
Ağaç, Örgü Topolojileri
Kullanıcı/Sunucu Mimarisi
Devre Anahtarlama ve Paket Anahtarlama
Band Genişliği ve Hız
Standardın Önemi
Standart Belirleyen Kurumlar (ANSI, IEEE, ITU, IETF, ISO,
EIA, ETSI)
Özet
Sorular
Bölüm 3.
Hata Sezme ve Düzeltme Teknikleri
3.1. Hata Sezme Teknikleri
Yankılama (Echoplex)
Eşlik Sınaması (Parity Check)
LRC - Boyuna Fazlalık Sınaması
CRC - Çevrimli Fazlalık Sınaması
CRC Yönteminin Özellikleri
3.2. Hata Düzeltme Teknikleri
Hamming Kodlaması
Otomatik Tekrar İsteği (ARQ)
3.3. İletişim Kanalı Başarım Hesabı
3.4. Özet
3.5. Sorular
Bölüm
4.
Kişisel Bilgisayar Üzerinden Asenkron
Seri İletişim
4.1. UART 8250 Tümdevresi
4.2. DTE-DTE ve DTE-DCE Bağlantıları
4.3. UART 8250'nin Programlanması ve Koşullanması
4.3.1. UART’ın Programlanması
4.3.2. UART 8250’in Ön Koşullanması
4.3.3. UART 8250 ile Gönderme
4.3.4. UART 8250 ile Alma
4.3.5. UART 8250 Kesmeleri
4.4. Modem Bağlantısı
4.5. Yerel Çevrim Sınaması
4.6. UART’ın Kullanılması için Yararlı C Fonksiyonları
4.7. Özet
4.8. Sorular
Bölüm 5.
OSI Başvuru Modeli
5.1. OSI Başvuru Modeli Mimarisi ve 7-Katman
5.2. Katmanlar Arası Sanal Etkileşim
5.3. İnternet Ulaşım Katmanı Protokolu - TCP
TCP Protokolu
5.4. Özet
5.5. Sorular
Bölüm
6.
Ağ Katmanı
(Network Layer)
6.1. Bağlantı Durumuna Göre Yönlendirme
Bağlantısız Düzenli Hizmet
Bağlantıya Yönelik Hizmet
Görüntü Devrelerin Numaralandırılması
Bağlantılı ve Bağlantısız Hizmetlerin Karşılaştırılması
6.2. Yönlendirme Algoritmaları
Statik Algoritmalar
Adaptif/Uyarlamalı Algoritmalar
Alıcısına Ulaşmayan Paketlerin Yok Edilmesi
6.3. Tıkanma
6.4. Çoklu Gönderim ve Yayın
Yol Ağacı (Spanning Tree) - Kapsayan Ağaç
6.5. İnternet Ağ Katmanı Protokolu - IP
İnternet Protokolu Paket Başlığı Yapısı
6.6. Özet
6.7. Sorular
Bölüm
7.
Veri-Bağı Katmanı
(Data Link Layer)
7.1. Başlıca Veri-Bağı Hizmetleri
7.2. Çerçeve Düzenleri
Karakter Düzenli Çerçeve, Bit Düzenli Çerçeve
7.3. Hata Sezme ve Düzeltme
Otomatik Tekrar İsteği - ARQ
7.3.1. Dur ve Bekle Protokolu
7.3.2. N Çerçeve Gerile Protokolu
7.3.3. Seçici Yineleme Protokolu
7.4. Veri-Bağı Katmanı Protokolları
7.5. Özet
7.6. Sorular
Bölüm
8.
Fiziksel Katmanı
8.1. DTE-DCE Bağlantı Standartları
RS-232 / V.24
RS-232 Uç Bağlantıları - 9 ve 25 Uçlu
RS-422A / RS-423A, V.35 / RS-449, X.21
8.2. LAN Bağlantı Standartları
RJ45 Konnektörü
Jetonlu Halka (Token Ring) Bağlantı Konnektörü
AUI ve MII Standartları
Fiber Optik Konnektör Türleri
8.3. Sayısal İşaretin Kodlanması
8.4. Kablosuz İletimde Fiziksel Katman
8.5. Özet
8.6. Sorular
İkinci Kısım.
- Bilgisayar Ağları ve Ağ Teknolojileri -
Bölüm 9.
Bilgisayar Ağ Kavramları
Komple Ağın Parametreleri
Yerel Alan Ağı (LAN), Kampüs Ağ
Geniş Alan Ağı (WAN), Uzak Bağlantı
Ağ Sınıflamasında Yeni Yaklaşım
OSI Başvuru Modeli, Ağ Cihazları
Protokoller ve Standartlar, Protokol Kümeleri
Ağ İşletim Sistemleri
Novell NetWare, Windows, VINES, LAN Manager
İç Ağ/Dış Ağ (Intranet/Extranet)
Teknoloji Seçiminde Anahtar Sözcük
Sanal Yerel Alan Ağı / Sanal LAN
Kablolama Alt Yapısı / Kablosuz İletişim
Ağ Yönetimi
SNMP, RMON / RMON2
Özet
Sorular
Bölüm 10.
Ağ Bağlantı Cihazları
10.1. Ağ Kartı
Ethernet Kart
Jetonlu Halka Kartı
FDDI Kart, ATM Kart
10.2. Tekrarlayıcı ve HUB
10.3. Köprü
Köprüleme Yöntemleri
Yol Ağacı / Kapsayan Ağaç Algoritması
Köprülerin Sınıflanması
10.4. Anahtar Cihazı
Anahtar Cihazının OSI Katmanları
Aktarım Yöntemleri / Hemen Geçir -Al ve Sonra Gönder
Anahtar Türleri
Kenar
Anahtar, Merkez Anahtar
10.5. Yönlendirici Cihazı
Yönlendirme Tablosu, Yönlendirici Türleri
Merkez Yönlendirici
Kenar Yönlendiriciler
Yönlendirici İşletim Sistemleri / ROS
Yönlendirme Algoritmaları
Uzaklık Vektörü Algoritması (DVA)
Bağlantı Durumu Algoritması (LSA)
En Kısa Yol Algoritması
Yönlendirme Protokolleri
IGP (Interior Gateway Protocol)
EGP (Exterior Gateway Protocol)
Metrik Değer Parametreleri
BRouter
10.6. Geçityolu
10.7. Modem
10.8. Kablosuz LAN'da Erişim Noktası Cihazı
10.9. Diğer Ağ Cihazları
Ortam Dönüştürücü (Transciever), Birleştirici
(Concentrator)
Terminal Bağlantı Sağlayıcı (Terminal Server)
Erişim Sunucu (Access Server)
10.10. Özet
10.11. Sorular
Bölüm 11.
LAN Teknolojileri ve
IEEE 802.x Ailesi
802.x Ailesi ve Protokolları
11.1. Ethernet / IEEE 802.3
Yol Erişim Yöntemi CSMA/CD
Ethernet ve CSMA/CD’de Çatışma
Ethernet Topolojisi
Ethernet ve 802.3 Çerçeve Formatı
Ethernet ile 802.3 Arasındaki Fark
CSMA/CD Fiziksel Katmanı, Kablolama Standartları
Ethernetin OSI Başvuru Modelindeki Yeri
İnce Koaksiyel Kablo
-
10Base-2
Kalın
Koaksiyel Kablo - 10Base-5
Büklümlü Çift (UTP, STP) Kablo
?
10Base-T
Fiber Optik Kablo
-
10Base-F
Ethernet Adresi
CSMA/CD Başarım Analizi
11.2. Yüksek Hızlı Ethernet
11.2.1. Fast Ethernet - 100Base-TX, 100Base-T4,
100Base-FX
11.2.2. Gigabit Ethernet - 1000 Base-LX / SX
/ CX / T
11.2.3. 10 Gigabit Ethernet - 10GbE
11.3. 100VG-AnyLAN
11.4. Jetonlu Halka (Token Ring)
Jetonlu Halka Çerçeve Formatı
Jetonlu Halka Fiziksel Katmanı
Jetonlu Halka Kablolama Standartları
Jetonlu Halka Başarım Analizi
11.5. Jetonlu Yol (Token Bus)
Jetonlu Yolda Ortama Erişim
Jetonlu Yol Başarım Analizi
11.6. Özet
11.7. Sorular
Bölüm 12.
FDDI
(Fiber Distributed Data Interface)
12.1. FDDI Teknolojisi
12.2. FDDI Mimarisi
FDDI Ağ Cihazları/Arayüzleri
FDDI Çerçeve Formatı
Trafik Türleri
12.3. FDDI-II
FFOL
CDDI
12.4. FDDI Uygulamaları
Omurga Ağ Oluşturulması
Uç Sistemlerin Doğrudan FDDI Ağa Bağlanması
12.5. Özet
12.6. Sorular
Bölüm 13.
ATM
(Asynchronous
Transfer Mode)
Hücre, Ses ve Veri Aktarımı
Bağlantı Gereksinimi
Temel Aktarım Paketi / Hücre
13.1. Bağlantı Arayüzleri (UNI ve NNI)
Sanal Devreler
Anahtarlamalı Sanal Devre (SVC), Kalıcı Sanal Devre (PVC)
Sanal Yol, Sanal Kanal
13.2. ATM Mimarisi
Fiziksel Katman
ATM Katmanı, ATM Adaptasyon Katmanı
13.3. Hizmet Sınıfları (Class of Services, CoS)
CBR, ABR, VBR ve UBR
13.4. ATM Adresleri
13.5. LAN Emülasyonu (LANE)
LEC, LECS, LES, BUS
İşaretleşme
ILMI, VLAN - ELAN İkilisi
13.6. ATM Üzerinden Çoklu Protokol (RFC 1453)
ATM Üzerinden IP ve ARP (RFC 1577)
13.7. ATM Ağ Uygulama Örnekleri
LAN Omurga Kurulması
Kampüs Omurga Oluşturulması
WAN Omurga Kurulması
13.8. Özet
13.9. Sorular
Bölüm 14. Kablosuz
Ağ Teknolojileri
14.1. Kablosuz LAN
Kablosuz LAN Kurulmasında Temel Yaklaşımlar
14.1.1.
802.11x (IEEE) Ailesi Protokolları
802.11b Standardı, 802.11a Standardı
Kodlama/Modülasyon Teknikleri
DSSS, FHSS, OFDM
Çoklu Erişim ve Çoğullama Yöntemleri
Anten ve Kapsama Alanı
14.1.2. HiperLAN (ETSI)
14.2. Kişisel Alan Ağları - PAN
14.2.1. Bluetooth
Piconet ve Scatternet, Bluetooth İletim Kanalları
14.2.2. HomeRF
14.3. Kablosuz Uzak Bağlantı
14.3.1. WİMAX
14.3.2. LMDS
14.4. Kablosuz Hücresel Mobil İletişim
14.4.1. GSM
GSM Altyapısı ve Bileşenleri
GSM Coğrafi Alanları
14.4.2. GPRS
14.5. Noktadan-Noktaya Kablosuz Bağlantı
DVB-RCS
14.6. Kablosuz Uygulama Protokolları - WAP
14.7. Kablosuz İletişimde Güvenlik
14.7.1. WEP
14.7.2. WPA
14.7.3. MAC Tabanlı Güvenlik
14.8. Özet
14.9. Sorular
Bölüm 15.
WAN Teknolojileri
ve Standartları
15.1. WAN Teknolojilerin Sınıflanması
15.1.1. Bağlantı Durumuna Göre
Noktadan Noktaya Bağlantı
Bulut Teknolojisi
15.1.2. Anahtarlama Yöntemine Göre
Devre Anahtarlama
Paket Anahtarlama
Hücre Anahtarlama
15.1.3. Topolojik Yapısına Göre
Hiyerarşik Topoloji
Örgü / Kafes Topolojisi
15.2. İletişim Hizmetleri
15.2.1. Analog İletişim Hizmetleri
Standart Modemler, Çevirmeli (Dial-up) Analog
Hizmetler
15.2.2. Sayısal İletişim Hizmetleri
CSU / DSU Arayüzü
Sayısal Hiyerarşi
DTE ile CSU / DSU Bağlantısı
DDS (Digital Data Service)
ISDN Hizmetleri, LMDS
xDSL Tabanlı Hizmetler
ADSL
VDSL, SDSL
E1 Hizmeti
Fractional
E1 Hizmeti
T1 Hizmeti
Fractional
T1 Hizmeti
T3 Hizmeti
SONET
Fractional
T3 Hizmeti
15.3. X.25 Arayüzü
X.25 Katmanları
PAD (Packet Assembler/Disassembler)
15.3.1. X.25 Uygulama Örnekleri
15.4. Özet
15.5. Sorular
Bölüm 16.
ISDN
(Integrated Serviced Digital Network)
16.1. ISDN Kanalları ve Hizmetleri
ISDN Hizmetleri
BRI Hizmeti
PRI Hizmeti
16.2. ISDN Katmanları ve OSI Başvuru Modeli
ISDN Fiziksel Katmanı
BRI Fiziksel Katmanı
PRI Fiziksel Katmanı
16.3. ISDN Bağlantı Arayüz Noktaları
16.4. ISDN Uygulamaları ve Kullanım Alanları
LAN’lar Arası Bağlantıda ISDN
Yedek Hat Olarak ISDN
16.5. Özet
16.6. Sorular
Bölüm 17.
Frame Relay
17.1. FR, X.25 ve OSI Başvuru Modeli
Frame Relay ile X.25 Karşılaştırılması
17.2. Yerel Yönetim Arayüzü
17.3. FR Sanal Kanalları
Sanal Devreler, Sanal Devre Band Genişlikleri
17.4. FR Çerçeve Formatı ve LMI Mesaj Formatı
LMI Mesaj Formatı
FR Üzerinden Çoklu Protokol Desteği
17.5. Özet
17.6. Sorular
Bölüm
18.
Ağ Güvenliği ve Koruma Duvarı
18.1. Güvenilir Sistem ve Güvenli Sistem
18.2. Ağ Uygulamasında Güvenlik ve Koruma Düzeyleri
18.3. IPsec Güvenlik Protokolları
18.4. SSL Güvenlik Mekanizmaları
18.5. Güvenlik Duvarı
Kısıtlama - İzin Verme Yaklaşımı
18.5.1. Güvenlik Duvarı Türleri
Paket Süzmeli Güvenlik Duvarları
Devre Düzeyli Geçityolu
Uygulama Düzeyli Geçityolu
18.5.2. Sanal Özel Ağ
18.6. Kablosuz LAN (WLAN) Güvenliği
18.7. Özet
18.8. Sorular
Bölüm 19. Yapısal
Kablolama
19.1. Kablolama Sınıflamaları
19.2. Kablo Türleri
Koaksiyel Kablo
Büklümlü Çift
Fiber Optik
Tek Modlu (SMF), Çok Modlu (MMF) Fiber Optik Kablolar
19.3. Yapısal Kablolama Mimarisi
Kablolama Mimarisi
Fiziksel Uzunluk ve Elektriksel Uzunluk
19.4. Kablolama Üzerine Standartlar
19.5. İki Sistemi Doğrudan Bağlama
19.6. Özet
19.7. Sorular
Üçüncü Kısım.
- İnternet Teknolojisi -
Bölüm 20.
TCP/IP Protokol Kümesi
ve İnternet
20.1. TCP/IP Mimarisi ve Katmanları
20.2. Uygulama Katmanı Protokolları
20.3. Ulaşım Katmanı Protokolları
20.3.1. TCP
20.3.2. UDP
20.4. Yönlendirme Katmanı Protokolları
20.4.1. IP Yönlendirme Protokolu
20.4.2. ICMP
20.5. Adres Dönüşüm Protokolları
20.6. SLIP ve PPP Bağlantı
20.7. IP Adres Dönüşümü - IP NAT
20.8. İnternet Mühendisliği ve İnternet Standartları Organizasyonları
20.9. Özet
20.10. Sorular
Bölüm
21.
IP Adresleme Mekanizması - Adres
Sınıfları ve Altağlar
Sistem Adresi ve Ağ Adresi
Simgesel Adresler ve DNS Hizmeti
21.1. IPv4 Adresleme Mekanizması
Bireysel Adres ve Yayın Adresi
21.1.2. Sınıflamalı IP Adres Grupları
A Sınıfı Adres Bloğu
B Sınıfı Adres Bloğu
C Sınıfı Adres Bloğu
D ve E Sınıfı Adres Bloğu
21.1.2. Sınıflamasız IP Adresleme
21.2. IPv4'te Altağ Oluşturma
Altağ Maskesi, Yayın Adresi
Altağa Parçalama Örneği 1: B sınıfı adres bloğunun 8'e bölünmesi
Altağa Parçalama Örneği 2: C sınıfı adres bloğunun 4'e bölünmesi
21.3. IPv6 Adresleme Mekanizması
21.4. Özet
21.5. Sorular
Bölüm 22.
IP Güvenlik
Protokol Kümesi - IPsec
22.1. IP Tabanlı Ağlarda Güvenlik ve IPsec
22.2. IPsec Bileşenleri
22.2.1. IPsec Temel Protokolları
| 
