|
ÖNSÖZ
Bu kitap, hem çevre hem de diğer meslek
dalları ile ilgili geleceğin karar-alıcıları olarak yüksek öğrenim gören
öğrenciler için hazırlanmıştır. Bu kitapla, öğrencilerin sistem düşünce
yeteneklerinin geliştirilmesi hedeflenmiştir. Sistem düşüncesi ve dinamiği,
hem eylemlerimizin kamu yararına etkilerini daha iyi kavrayabilme hem de
uzun vadede akılcı ve sürdürülebilir politikalar geliştirebilme sürecinde
önemli bir rol oynar.
Sistem
dinamiği sistemin bileşenlerini,
bileşenlerin karşılıklı ilişkilerini ve ortaya çıkan davranışların zaman ve
mekan içinde nasıl değiştiğini anlamak için kullanılan bir metodolojidir.
Sistem dinamiği esasları ekolojik, biyolojik, fiziksel, kimyasal, sosyal ve
ekonomik sistemlerin analizi, anlaşılması, geliştirilmesi ve gelecekteki
değişikliklerinin önceden tahmin edilmesi süreçlerinde yararlanılan
disiplinler arası bir araçtır. Giriş niteliğindeki bu kitabın odak noktası
ekolojik sistemlerdir.
Simülasyon programlarının kullanılması
sistem dinamiği
kavram ve ilkelerinin anlaşılmasını kolaylaştırmaktadır. Bu
nedenle, kitabın hazırlanmasında STELLA
simülasyon dili
programından (High Performance
Systems) ve sistem dinamiği biliminin kurucusu olan
Jay W. Forrester’ın eserlerinden geniş ölçüde
yararlanılmıştır. Doğal kaynakların kalite ve verimliliğini güvence
altına almak, bugün tüm ülkelerin kalkınmasındaki en önemli ön koşullardan
birini teşkil etmektedir. Sistem
dinamiği esaslarına istinaden ekolojik sistemlerin analizi,
yönetimi ve modellenmesi konusunda öğrencilerin faydalanabileceği Türkçe
kaynaklar oldukça sınırlıdır. İnanıyorum ki bu kitap bu alandaki boşluğu
kapatmada öncülük yapacaktır...
İÇİNDEKİLER
Önsöz
1. Bölüm:
EKOLOJİK SİSTEMLERİN ANALİZİ
1.Giriş
2. Ekosistem
Dinamiği Modellemenin Tarihçesi
3. Ekolojik
Sistemler ve Bileşenleri
3.1. Zaman
Boyutu
3.2. Mekan
Boyutu
3.3.
Ekosistem Yapısı
3.3.1.
Biyokütle: Birincil ve İkincil Üretim
3.3.2.
Biyolojik Organizasyon
3.3.3.
Ekolojik Niş: Türlerin Yaşam Stratejileri
3.3.4.
İşlevsel Türler
3.3.5.
Biyolojik Çeşitlilik
3.3.6.
Mekansal Heterojenlik
3.4.
Ekosistem Fonksiyonu
3.4.1. Besin
Ağında Madde ve Enerji Alışverişi
3.4.2. Enerji
Akışı
3.4.3.
Biyojeokimyasal Döngüler
3.4.3.1.
Hidrolojik Döngü
3.4.3.2. Gaz
Döngüleri
3.4.3.2.1.
Karbon Döngüsü
3.4.3.2.2.
Oksijen Döngüsü
3.4.3.2.3.
Azot Döngüsü
3.4.3.2.4.
Kükürt Döngüsü
3.4.3.2.5.
Metan Döngüsü
3.4.3.3.
Tortul Döngüler
3.4.3.3.1.
Fosfor Döngüsü
3.4.4. Net
Ekosistem ve Biyom Verimliliği
3.5. Ekolojik
Baskılar ve İstikrar
4. Süksesyon:
Ekosistem Yapı ve Fonksiyonunda Zamansal Değişim
5. Peyzaj
Ekolojisi
2. Bölüm:
EKOLOJİK SİSTEMLERİN YÖNETİMİ
6. Çevre
Politikası ve Yönetiminin Esasları
6.1. Çevre
Sorunları ve Sebepleri
6.2. Ekolojik
Hizmet ve Ürünlerin Sürdürülebilirliği
6.3. Müşterek
Doğal Kaynakların Trajedisi
6.4. Ekonomi
ve Ekosistem İlişkileri
6.5. Ekolojik
Ekonomi
6.5.1. Refah
ve Sürdürülebilir Kalkınma Göstergeleri
6.6. Ekolojik
Sistem
(Çevre)
Bilimi ve İlkeleri
3. Bölüm:
EKOLOJİK SİSTEMLERİN MODELLENMESİ
7. Ekosistem
Dinamiği Modellemenin Esasları
7.1. Model
Tipleri
7.2.
Modelleme Süreci ve STELLA
Simülasyon
Dili
7.3.
Ekosistem Geribildirim Süreçleri ve Grafiksel Davranışları
7.3.1.
Birinci Dereceden Pozitif Geribildirim Çevrimi: Üstel Davranış
7.3.2.
Birinci Dereceden Negatif Geribildirim Çevrimi: Asimptotik Davranış
7.3.3.
Pozitif ve Negatif Geribildirim Çevrimlerinin Birleşimi
7.3.3.1.
Lojistik (S-şekilli veya sigmoyidal) Büyüme
7.3.3.2.
Kapasite Aşma ve Çökme
7.3.4. İkinci
Dereceden Negatif Geribildirim Çevrimi: Salınım
7.3.5. İkinci
ve Daha Büyük Dereceden Pozitif Geribildirim Çevrimleri
7.4.
Grafiksel İntegral
7.4.1.
Pozitif Akış
7.4.2.
Negatif Akış
7.4.3.
Pozitif ve Negatif Akışların Birleşimi
7.4.4. Net
Akış: Girdi ve Çıktı Akışlarının Birleşimi
7.5. Tersine
Grafiksel İntegral
8. Ortak
Sistem
Tasarımı ve
Davranışları
8.1. Rampa
Modelleri: Doğrusal Büyüme ve Azalış
8.2. Üstel
Büyüme ve Çürüme
8.3. Depo
Modelleri
8.4. Lojistik
(S-Şekilli) Büyüme
8.5. Kapasite
Aşma ve Çökme Davranışı
8.6. Salınım
Davranışı
8.7.
İndirgenmiş Salınım Davranışı
Ek- 1:
Çözümlü Ekosistem Analizi ve Modelleme Alıştırmaları
Yararlanılan ve Önerilen
Kaynakların Listesi
Ekosistem Dinamiği Modellemede
Yararlı Web Site Adresleri
Sistem
Dinamiği Kavramları
Dizin
Teknik Bilgiler:
ISBN: 975-6797-59-2
208 sayfa
16,5x24 cm2
80 gr. 1 hamur kağıt.
Temel bilimlerden bazı eserlerimiz:
Elektromagnetik Dalga Teorisi
Elektromagnetik Alan Teorisi
Lineer Cebir
Lineer Cebir Uygulamaları
Diferansiyel Denklem Teorisi
Cantor Kümeler Kuramı
Lojik Devre Tasarımı
Termodinamik ve İstatistiksel
Fizik
Ekolojik Sistemlerin Analiz,
Yönetimi ve Modellenmesi
Akademik
Kitaplar - Bilimsel Kitaplar - Üniversite Kitapları |