|
Kitap hakkında.
Bu kitap "Türk Halk Müziği" teoriğinin
temeli niteliğindedir. Halk müzikleri ulusların kültürlerini yansıtan bir
öğe olduğu gibi, aynı zamanda geçmişten günümüze, günümüzden geleceğe,
nesilden nesle kültürün aktarılmasında önemli etkisi ve katkısı olan kültür
taşıyıcıları olduğundan kitabın ilk bölümünde “Kültür” konusu ve müzik
kültürü ele alınmıştır. Kültürün üretim araçları konusuyla kitle kültürü ve
kültür endüstrisi, bölge kültürü, küreselleşme ve küreselci yerelleşme ve
ayrıca küreselleşmenin kültürel etkileri irdelenmiştir. Kültürün
yeniden-üretimi ve kültür taşıyıcıları, Türkiye’de kültürün
yeniden-üretiminde ve taşınmasında halk müziğinin yeri ve halk müziğinin
toplumla etkileşimi konusundaki görüşler incelenmiştir.
Kitabın ikinci bölümünde, halkbilim (folklor)
konusu ve halkbilimin ulusal kültüre katkıları üzerinde durulmuş, folklorun
önemli dallarından ve ulusal kültürümüzün yapı taşlarından biri olan “Türk
Halk Müziği (Ulusal Türk Müziği)“ genel bir bütün olarak ele alınmıştır.
Halk ve halk müziği kavramları irdelenerek, ana hatlarıyla dünyada ve
Türkiye’de halk müziğinin tarihi ortaya konmuştur. Genel sınıflandırmanın
yanı sıra, "Türk Halk Müziği" -farklı bir bakışla- üretimi açısından
tekrar sınıflandırılarak, yeni bir yaklaşım ortaya konmaya çalışılmıştır.
İşlenen konular arasında ayrıca Türk Halk Müziği’nin çeşitli yönlerden
sınıflandırmaları ve ölçüleri (usûlleri) de yer almaktadır.
Kitap ayrıca, Türk Halk Müziği’ne katkısı
olan birçok kaynak kişinin, eski ve günümüz sanatçısının resimleriyle
zenginleştirilmiştir.
Arka kapak yazısı -
Türkülerimiz, “ zihinsel coğrafya”mızın
melodilere, sese bürünmüş halidir. İçimizde gizlenen “bamteli”mize
vurduğunda yüreğimizi kavrar, alır götürür; farklı zamanlara, ortamlara,
yaşamlara, öykülere...
Bizi biz yapan kültürel kodlarımızın, bir
ezginin notalarına sinmiş biçimidir türkülerimiz. Ancak günümüzde kültürel
üretim, kitleselleştirme, daha çok tükettirme kaygısı ile işliyor ve müziğin
zenginleştirici tonları, yerini tek tipleşmeye bırakıyor.
Zeki Büyükyıldız’ı imkânsızı başarırken
izleme şansını elde ettim. Kendisinin türkülerimize duyduğu aşk ve coşkuyla
bu çalışmayı gerçekleştirme sürecine tanık oldum. Büyükyıldız’ın Türk Halk
Müziği’ne duyduğu sevgi ile gerçekleştirdiği eseri, eminim her okuyanı
türkülerimize karşı sorumlu/zorunlu kılacaktır. -
Prof. Dr. Nurdoğan Rigel
* * *
Ulu önder Atatürk
kültür kavramını veciz olarak “Kültür, zeminle mütenasiptir. O halde
milletin seciyesidir” şeklinde tanımlanmıştır. Özetle “kültür”ün bir ulusun
karakteri olduğunu ifade eder. Türk ulusunun tarihini, yaşantısının her
safhasını, geleneklerini, geleneksel ahlâk kurallarını, arı dilini, asırlar
boyu bünyesinde taşımak suretiyle günümüze intikalinde önemli bir işlevi
yerine getiren halk müziğimiz, kültürümüzün en önemli unsurunu oluşturan
manevî değerler bütünüdür. Zira Türk insanının yüreği türkülerinde çarpar.
Çeşitli tanımlamalarda da yer aldığı gibi,
halk müziğimiz halkımızın vicdanında geniş yer tutmuş olması sonucu zaman ve
zemin içerisinde yaygın olma niteliğini taşımaktadır.
Günümüzde yeni nesillerin zihinlerinin
bulanmasına ya da yanlış yönlenmelerine sebebiyet veren hatalı tutumlar ve
gelişigüzel ferdî uygulamalar, halk müziği kavramının kargaşaya dönüşmesi ve
mahiyetinin belirsizleşmesi sonucunu doğurmaktadır. Söz konusu kavram
kargaşasının yanısıra aslî karakterinin bozulmaya yüz tutuyor olması gözler
önündedir. Bu yönde yıllarca büyük hassasiyet ve titizlik gösteren en ciddi
yayın kuruluşumuzun dahi çelişkiler sergilediği herkesin malûmudur.
Sayın Zeki BÜYÜKYILDIZ’ın uzun araştırmalar
sonunda vücuda getirdiği bu eserin Türk Halk Müziği kavramının içerdiği
hususların çeşitli görüşler çerçevesinde de ifadesini bulmuş şekliyle ortaya
konulması her türlü takdirin üzerinde bir çalışmadır.
Bu değerli çalışmanın, kişilere göre değişen
ölçütler doğrultusunda yapılmakta olan hataların bertaraf edilmesine
yardımcı ve vesile olması umuduyla sayın BÜYÜKYILDIZ’ın daha pek çok
başarılı çalışmalara imza atmasını dilerim. -
Yücel
Paşmakçı
İÇİNDEKİLER
KÜLTÜR
KAVRAMI
Sözlü Kültür
Sesli Sözün Etkisi 18
Sözlü Ezber
Yazılı Kültür
Yazının
Ulusal Dil Oluşumuna Katkıs
MÜZİK
KÜLTÜRÜ
Aristo’ya Göre
Müzik Eğitimi
Platon’a Göre
Müziğin Önemi
Huizinga’nın Müzik
Hakkındaki Görüşleri
Adorno’nun Müzik,
Müziğini Üretimi, Tüketimi ve Yeniden-Üretimi Hakkındaki Düşünceleri
Müzikte
Yabancılaşma ve Hafif Müzik
Operanın
İşlevindeki ve İzleyicisindeki Değişimler
Klasik Batı
Müziği’nde Halk Müziğinin Yer
KÜLTÜRÜN
ÜRETİM ARAÇLARI
Kitle Kültürü ve
Kültür Endüstrisi
Bölge Kültürü
(Yerel Kültürler)
Küreselleşme ve
Küreselci Yerelleşme
Küreselleşmenin
Kültürel Etkileri
KÜLTÜRÜN
YENİDEN-ÜRETİMİ VE YAYMA ARAÇLARI (KÜLTÜR TAŞIYICILARI)
Halk Müziğinin
Kültürün Yeniden-Üretim Aracı ve Kültür Taşıyıcısı Olarak İşlevi
Anadolu Efe ve
Yâren Dernekleri (Muhabbet Toplantıları)
Halkevleri
Dernekler ve
Gençlik Örgütler
Halk Müziğinin
Eğitimdeki Yeri ve Müziğin Toplumla Etkileşimi
2. BÖLÜM
TÜRK HALK
MÜZİĞİ (ULUSAL TÜRK MÜZİĞİ)
HALK MÜZİĞİNİ İÇEREN BİLİM DALI OLARAK HALKBİLİM (FOLKLOR)
Halkbilimin
(Folklorun) Konuları – Kadroları –
Halkbilimin
(Folklorun) Amacı ve Yararları
Halkbilimin
(Folklorun) Ulusal Kültüre Katkıları
HALK
MÜZİĞİ KAVRAMI
Ses
Müzik
Halk Kavramı
Halk Müziğinin
Tanımı
Bazı Müzik
Adamlarına Göre “Halk Müziği” Kavramı
HALK
MÜZİĞİ ÇALIŞMALARI
Dünyada Halk Müziği
Araştırmaları
Türkiye’de Halk
Müziği Araştırmaları
1913 Yılına Kadarki Dönem
1913
Yılından Sonraki Dönem
Cumhuriyet
Öncesi (1913 – 1923)
Cumhuriyet Dönemi
Dârülelhan
(İstanbul Konservatuarı)
Türk Halk Bilgisi
Derneği ve Halkevleri
Ankara Halkevi ve
Béla Bartók
Türk Dil Kurumu
Ankara Devlet
Konservatuarı (Resmî Derlemeler)
Radyolar ve Türkiye
Radyo Televizyon Kurumu (TRT)
Halk Oyunlarını
Yaşatma ve Yayma Tesisi
Milli Kütüphane
Kültür Bakanlığı
Halk Kültürlerini Araştırma
ve Geliştirme Genel
Müdürlüğü
Diğer Çalışmalar
TÜRK
HALK MÜZİĞİ (ULUSAL TÜRK MÜZİĞİ) ÜRÜNLERİNİN GENEL SINIFLANDIRILMASI
Anonim Halk Müziği
Türkü Kavramı
Âşık Müziği
TÜRK
HALK MÜZİĞİ ÜRÜNLERİNİN GENEL SINIFLANDIRILMASINDA “YENİ YAKLAŞIM”
Üreteni (Yakıcısı -
Yaratıcısı - Bestecisi) Bilinmeyen Halk Müziği
Anonim (Âşık Müziği Dışı) Halk Müziği
Anonim Âşık Müziği
Üreteni (Yakıcısı -
Yaratıcısı - Bestecisi) Bilinen Halk Müziği
Geleneksel Halk
Sanatçılarının Yarattığı Halk Müziği
Üreteni Bilinen
Âşık Müziği
TÜRK
HALK MÜZİĞİ’NİN ÖLÇÜ (USÛL) ve ŞEKİL (FORM) AÇISINDAN SINIFLANDIRILMASI
Kırık
Havalar
Uzun
Havalar
TÜRKÜLERİN
KONULARINA (İÇERİKLERİNE) GÖRE SINIFLANDIRILMASI
Aşk
Türküleri
Doğa Türküleri
Tören-Düğün Türküleri
İş ve
Esnaf Türküleri
Hapishane
Türküleri
Ölüm Türküleri (Ağıtlar)
Askerlik Türküleri
Ninniler
TÜRK HALK MÜZİĞİ’NDE ÖLÇÜLER (USÛLLER)
Ana
Usûller
Birleşik Usûller
Karma Usûller
KAYNAKÇA
DİZİN
Kültür kitapları için
www.toroslu.com
Sektörel Eğitim Enstitüsüs "post-Edu
Enstitütüsü"
Ziya Çölkesen. Döne Hatun Araştırma ve Uygulama
Merkezi.
|